BiLTeC

Bilişim Teknolojileri Topluluğu

Yazar: Mahmut Kavici
Gönderen: mkavici
Tarih: 15:58 23-05-2004
Derece:
Yorumlar: (0)

Püf Noktaları ve Hileler
İnternette aradığınızı bulmak sinirlerinize ve zamanınıza mal olabilir.
Aşağıdaki ipuçları yardımıyla hedefe daha çabuk ulaşacak, vakit ve nakitten epeyce tasarruf deceksiniz.

İnternette doğru bilgi arayışında karşılaşılan en büyük sorun HTML bazlı web sayfaların devasa sayısıdır. Bir de ana sayfaların yanı sıra, göz ardı edilemeyecek boyutlardaki, kendi kullanıcıları tarafından oluşturulmuş ya da postalanmış teker teker haberlerden oluşan Usenet var. Temelde internetin imkan tanıdığı gibi, haber grupları da içerlerinde arama yapılmasına izin veriyor. Ancak arama araçlarını etkili kullanmayı bilmeyenler, muhtemelen arzuladıklarından daha fazla arama sonucuyla karşılaşacaklardır.

Hedefi kısıtlamak: Ne aradığını bilmek gerek

Worl Wide Web’in oluşumu ve tarihiyle ilgilenen biri, “Internet” anahtar kelimesini aratmak fikrine kapılabilir.Google’ın arama kısmına “Internet” yazdığınızda ortaya 71 milyon sonuç çıkıyor. Elbette “Internet” kelimesi fazla küresel. Sonuçta bir arama motoru, internet kavramı ile ilgili hangi konuda ilgilendiğimizi bilemez. Bu yüzden, aramalarda ilk öneri, anahtar kelimelerin seçiminde mümkün olduğunca kesin ve isabetli olmak. Yani hedefe ulaşmak için, aranılan konuyu tam tarif edecek başka tanımlar da gerekli.
Verdiğimiz örnekte bu diğer tanımlar oluşum, kaynak, tarih ve benzeri kelimeler olmalıydı. Ayrıca bu kavramlar, işe yarar sonuçların bulunabilmesi için birbirleriyle bağlanmalıdırlar. Bütün arama motorları, sözü edilen mantık bağlantılarını, yani mantık işlemlerini destekliyor. En basit ve çoğu arama motorlarında otomatik yerleştirilen bağ, mantıklı AND (ve) bağıdır. Arama motorunun, bağlı kavramların birlikte olduğu sonuçları göstermesini
sağlanmak için, iki ya da daha fazla anahtar kelimeyi AND ile bağlanmak mümkündür. Kullanılan arama motorunun AND’i otomatik olarak devreye soktuğundan
emin olmak için, yardım sayfalarına bakmalı ya da en baştan işlemi elle girmeli. Genellikle izin verilen işlem kısaltmaları artı (+) ve & işaretidir. Başka somut kavramlar bu şekilde bağlandığında sonuçlar iyice sınırlanabilir. “İnternet AND geçmiş” şeklinde yapılan bir arama her iki kavramın da bulunduğu sayfalara yönlenir. Tabii ki bu, her iki kelimenin mantıklı bir şekilde bağlı olduğu anlamına gelmez.

Arama motoru yalnızca aranılan anahtar kelimelerin var olup olmadığına bakar. Başka bir mantık bağlantısı ise (I) işareti ile kısaltılan OR yani veyadır.
OR ile yapılan aramalarda, sonuçlarda anahtar kelimelerin hepsi değil en
azından bir tanesi olması gerekir. Anlamca birbirine yakın ve her ikisi de konuyla ilgili sözcükler yazıldığında amaca oldukça uygun cevaplar alınabilir. Birbirinden farklı, fakat aranan konu ile ilgili iki kelime bağlanıp arama motoruna girildiğinde (örneğin “internet” or “w.w.w.”), ya da (“harddisk or sabitdisk”) gibi. Belirli sözcükleri barındıran web sayfalarının
sonuçlarda geçmesini istemiyorsak kısaltması eksi (-) olan NOT (yok) kelimesi
ile bunu sağlayabiliyoruz. Örneğin Enzo Ferrari hakkında bilgi arandığında
amaç İtalyan araba markasının kurucusu hakkına bilgi edinmek olduğu halde, sonuçlarda “Michael Schumacher” ilgili sitelere de rastlanılabilir. Bu sebeple anahtar kelimelerin “Enzo Ferrari NOT Schumacher” şeklinde yazılması gerekir.


Tam cümle aramaları: Tekniğe dikkat edin

Başlangıçta verdiğimiz örnek olan, www’nin kaynağının araştırılmasıyla ilgili örnekten devam edelim. Birbirine bağlı anahtar kelimeler arandığında mümkün olan bütün kombinasyonlarıyla karşımıza çıkarlar. O halde neden “internetin oluşumu” şeklinde çıkmasını denemeyelim? Arama motorlarında bütün bir cümleyi aratmak için “internetin oluşumu” şeklinde yazılmalıdır. Böylece sadece bu cümlenin bir bütün olarak içinde geçtiği web sayfaları çıkacaktır karşımıza. Harfleri büyük yazmak bütün arama motorlarında anlamsız değildir. “Bilgisayar” kelimesini arattığınızda bu kelimenin büyük yazıldığı metinlere ulaşırsınız. Ancak “bilgisayar” yazıldığında kelimenin hem küçük hem de büyük olarak geçtiği bütün kaynaklar listelenir. Kelime parçalarını aramak için soru (?) ve yıldız (*) işaretlerini kullanabilirsiniz. Soru işareti (?) tek bir harfin yerini tutarken (?ence – bence, sence), yıldız işareti (*) birden fazla harfin yerini tutar (tele* - telefon, televizyon). Bir arama motoruna “ve” ya da “-dır” gibi kelimeleri aratmanın bir mantığı yoktur, deneyenlerin fazla şansı olmayacaktır. Çünkü arama motorları bu tür kelimeleri görmezden gelirler.