BiLTeC

Bilişim Teknolojileri Topluluğu

Yazar: antrak.org
Gönderen: Bahadır DAVUT
Tarih: 06:46 08-08-2004
Derece:
Yorumlar: (0)

LCD’NİN ÇALIŞMA PRENSİBİ

Açılımında likit (sıvı) kristal ekran olarak bilinen LCD’nin kristal yapısında bilindiği gibi tamamen sıvı halde değil katı arası özel bir madde kullanılır. Bazı kaynaklara göre bu maddenin bilinen kolesterol olduğu ve yapay olarak üretilip kullanıldığı söylenmektedir. Bu madde ekran yüzeyinde normalde düzensiz olarak bulunur. Elektrik verildiği zaman düzenli bir şekil alır. Bu yapıyı oluşturabilmek de oldukça zordur.

LCD ekran temelde 3 katmandan oluşur. (Detaylar: Şekil-8 ) En altta yansıtıcı bir madde, ortada sıvı kristal bir karışım ve üstte yine yansıtıcı bir madde bulunur. Ortada bulunan sıvıda dolaşan akım kristallerin aralarında ışık geçirmeyecek şekilde sıralanmasını sağlar. Bu yüzden her kristal bir diyafram mantığı ile ışığı geçirecek veya tutacak şekilde çalışır. Daha anlaşılır bir şekilde kristallere yansıyan beyaz ışığı kristal o anda bulunduğu renkte yansıtır veya yansıtmaz.



LCD’ler CRT’lere göre daha hafif, daha az yansıtmalı, daha az yer kaplayan, daha az güç tüketen, daha az ısınan ve radyasyon yaymayan bir ekran çeşididir. CRT’nin aksine manyetik alandan etkilenmezler. LCD monitörlerin CRT’ye göre iki dezavantajı vardır. Pahalı oluşları ve izleme açısının düşük olmasıdır.

LCD ÇEŞİTLERİ

LCD ekranlar temelde tek çeşittir fakat çalışmalarında kullanılan teknolojiler farklıdır.

TFT ACTIVE MATRIX (Thin Film Transistor / İnce Zar Transistörleri) (Aktif Biçim)

Bu teknolojide ekrandaki her piksel 4 adet transistör tarafından yönlendirilir. Active Matrix teknolojisinde görüntü hücrelerinin yönetimi panelin kendi üzerine entegre ediliyor. Her bir hücrede gerilim ayarlayan ince zar şeklinde transistör bulunuyor. Yerinde yönetim ile görüntü noktaları arasındaki baskınlık ortadan kaldırılmış oluyor. Böylece panelin tepki verme süresi kısalarak video sunumlar için bile yeterli olan 35 milisaniyelik görüntü oluşturma süresine ulaşabiliyor.

Bugün kullanılan LCD’lerde yatay ve dikey yolların kesiştiği yerlerde bulunan piksellerle görüntü oluşturuluyor. (Şekil-9 ve 10). 1990 yıllarında kullanılmaya başlayan passivematrix teknolojisi HPA DSTN ve CSTN teknolojileri ile geri dönmeye hazırlanıyor.






HPA (High Performance Adressing / Yüksek Performanslı Adresleme)

Passivematrix ile beraber kullanılan daha hızlı adresleme ve piksellerin daha hızlı yanıt vermelerini sağlayan teknoloji. Ayrıca geniş açılı kontrast da sağlıyor.

DSTN

Renkli DSTN ekranlarda her bir görüntü hücresi için kırmızı yeşil yada mavi ana renklerden her birinde bir renk filtresi içeren ek bir katman kullanılıyor. Bir başka değişle üç hücre birlikte herhangi bir renk tonunu sunabiliyor.

LCD EKRAN ALIRKEN DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

Piksel Hataları: 15’’ LCD bir monitör yaklaşık 2.360.000 transistörden meydana gelmiştir. Bu yüzden en hassas üretime rağmen hatalı resim noktaları oluşabilmektedir. Üreticiler 10 piksel hatasından fazlasını cihazı bozuk olarak kabul ederler ve değiştirirler. LCD ekran alırken buna dikkat edilmelidir.

Bakış Açısı: LCD ekranlarda renklerin birbirine karışarak bulanık bir görüntü oluşmaması amacıyla pikseller arasında diyaframlar vardır. Bu nedenle görüntüye tam karşıdan değilde açılı şekilde bakıldığında renk ve kontrast bozulmaları olur. LCD ekran alırken bu noktaya da dikkat edilmelidir.

Bağlantı Tipleri: LCD ekranlar dijital olarak çalışırlar. CRT’ler ise analog olarak çalışırlar. Ekran kartları da CRT’ler baz alınarak bilgisayardan gelen sinyali analoga çevirirler. LCD’ler ayrıca bunu dijitale çevirmek zorundadırlar. Bu da gereksiz zaman aşımına neden olmaktadır. Gelişen teknoloji ile birlikte artık LCD monitörlerde ayrıca dijital sinyal girişi de bulunmakta. Bunlar ekran kartlarının dijital çıkışlarına (DVI çıkışı) bağlanmaktadır. Sadece dijital girişi olan bir LCD ekran aldıysanız ekran kartınızın dijital çıkışlı olmasına dikkat edin.


CRT ve LCD EKRANLARIN PİXEL KARŞILAŞTIRMALARI

Aşağıda Şekil 13 ve 14’de CRT (Solda) ve LCD ekranların pixel farkları yakından izlenebilmektedir. CRT’de görüldüğü üzere pixellerdeki renkler küçük daireler şeklinde LCD’de ise çubuk şeklinde bir yapıya sahiplerdir.






GENEL OLARAK MONİTÖR KULLANIMINDA SAĞLIK AÇISINDAN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

- Ekranlara en az 45 cm. mesafeden bakılmalı ve ekranın üst kenarı gözler hizasında veya altında olmalıdır. Ayrıca düşük çözünürlük, büyük fontlarda çalışılması da önerilmektedir.

- Ekran güneş ışığı alan pencerelerden veya aydınlatma araçlarının yaydığı ışığı yansıtmayacak şekilde yerleştirilmeli; oda tavandan yansıyan veya çok parlak olmayan bir ışıkla aydınlatılmalıdır.

- Çalışma masaları da ışığı yansıtmayacak mat ve koyu renkli olmalıdır.

- Uzun süre bilgisayarla çalışanlar, ara sıra gözlerini ekrandan farklı yerlere bakarak dinlendirmeli, 1 saatten uzun süre sürekli ekrana bakılmamalıdır. 5 dakika farklı noktalara bakılarak göz kuruması da önlenebilir.

- Yine uzun süre bilgisayarla çalışanlar koltuktaki hareketsiz durumlarından dolayı bacaklarda ve kollarda oluşacak kan dolaşımı bozukluğu, eklem ve/veya boyun ağrıları, varis vb. durumlar oluşmaması için kısa süre de olsa ofis veya çalışma ortamında mola saatlerinde ayakta dolaşarak bu riski en aza indirebilirler.

- Araştırmalar sonucu uzun süre bilgisayar kullanarak çalışan insanlarda unutkanlık problemleri ortaya çıktığı görülmüştür. Bu yüzden Amerika’da en fazla 3 sene bilgisayar kullanarak çalışmış kimselerin mahkemede şahitlikleri kabul edilmemektedir. Bunun da unutulmaması gerekir.

- Bir başka araştırmaya göre de gün boyu bilgisayar kullananların beyin fonksiyonları kas gücüyle çalışanlara oranla fazla çalıştığından dolayı uykusuzluk, stres, aşırı yorgunluk, panik atak gibi sorunlar ortaya çıktığı görülmüştür.